Εγκαίνια Αίθουσας Αγ Κων/νου Ελένης Αμπελοκήπων

 Εγκαίνια Αίθουσας Τελετών Αγ Κων/νου Ελένης Αμπελοκήπων Καστοριάς

Στις 14 -11-2009 έγινε ο Αγιασμός Εγκαινίων  από τον Σεβασμιώτατο Καστορίας Σεραφείμ.

Η Τελετή του Αγιασμού.

Ολοκληρώθηκε τον περασμένο Σεμπτέμβριο και μετά τον Αγιασμό στις 14 -11-2009 δόθηκε σε χρήση η αίθουσα Τελετών του Ιερού Ναού Αγ.Κων/νου &Ελένης Αμπελοκήπων.

Ημέρα του Αγίου Φιλίππου ,Σάββατο,μετά την θεία Λειτουργία,τελέσθηκε ο Αγιασμός Εγκαινίων από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Καστορίας Σεραφείμ,τον ιερέα του χωριού παπαΝικόλα,τον ιερέα Κορησού παπα Αναστάση,τον Πρωτοσύγγελο της ΙΜΚ παπα Θανάση,παρουσία του Δημάρχου κ.Δημ.Τσιόγκα και πλήθος συγχωριανών αλλά και άλλων καλεσμένων.

        Ο Σεβασμιώτατος, ευλογώντας ανέφερε ότι η Αίθουσα είναι πραγματικά μιά από τις καλύτερες αίθουσες Ναών που  έχει επισκεφθεί,έδωσε τα συγχαρητήρια στους συντελεστές του έργου και ευχήθηκε καλή χρήση,υποσχόμενος να την χρησιμοποιήσει για συνάξεις του Ιερού Κλήρου της Μητρόπλης Καστοριάς ΙΜΚ.

Με ΚΛΙΚ  εδώ  VIDEO Αγιασμού 14/11/2009 

Τα χαρακτηριστικά του έργου

Εγκαίνια 14-11-2009

Ο Μηχανικός του έργου,συγχωριανός Νικόπουλος Χρίστος Πολ.Μηχ,Μελετητής και Κατασκευαστής του έργου,έχοντας θητεύσει και ο ίδιος σε Εκκλησιαστική Επιτροπή,μιλώντας και εκ μέρους της Εκκλησιαστικής Επιτροπής, αφού καλωσόρισε τον Σεβασμιώτατο και τον ευχαρίστησε για τα καλά του λόγια, αναφέρθηκε με συντομία στα βασικά χαρακτηριστικά του έργου, που ολοκληρώθηκε σε 1 χρόνο, αφού πέρισυ τον Σεπέμβριο του 2008, ο ίδιος ο Σεβασμ.Σεραφείμ, είχε τελέσει τον Αγιασμό έναρξης και έθεσε τον θεμέλιο λίθο.

Θεμέλιος Λίθος 15-9-2008

        Σημείωσε δε, ότι η Αίθουσα αυτή υπήρξε ιδέα πολλών εκκλησιαστικών επιτρόπων ,ιερέων,ψαλτάδων αλλά και πολλών χωριανών και για αυτό με τη βοήθεια του Θεού έγινε τελικά πραγματικότητα.

      Η Αίθουσα έχει σχεδιασθεί με όλες τις σύγχρονες προδιαγραφές λειτουργικότητας και ασφάλειας ,έχει συνολικό εμβαδό 235,00μ2 περίπου πλέον 20,00μ2 εστεγασμένους Νάρθηκες-Στέγαστρα,διαθέτει ευρύχωρη, σύγχρονη εξοπλισμένη κουζίνα,WC χώρους υγιεινής ανδρών -γυναικών αλλά και WC για άτομα ΑΜΕΑ.

         Παράλληλα με την Αίθουσα, έγινε και εκτεταμένη ανακαίνιση του Ιερού Ναού και του περιβάλλοντος χώρου με στόχο όλο το Εκκλησιαστικό Συγκρότημα να αποκτήσει μια ενιαία Αρχιτεκτονική Οψεων,συμβατή με τους Κανόνες της Ναοδομίας.

           Επι πλέον ανακατασκευάστηκαν οι είσοδοι  και προστέθηκαν ράμπες για καρότσια ΑΜΕΑ και στο Ναό και στην Αίθουσα.

     Τέλος ,ανέφερε το Ιστορικό Ανέγερσης του Ιερού Ναού Αγ Κων/νου  Αγ.Ελένης περιληπτικά:

"Ο Ναός Ανηγέρθη εν έτει 1963, επί Σεβ.Καστορίας Δωροθέου κ ιερέως «παπα Γιώργη». Εγκαίνια υπό Σεβ.Γρηγορίου Β’ κ ιερέως «παπα Νικόλα», εν έτει 1974. Αγιογράφησις 1987-2009.Προσθήκη πρόναου 1993, επι Σεβ.Γρηγορίου Γ’.Προσθήκη αιθούσης τελετών ,μετά γενικής ανακαινίσεως ναού,επί Σεβ.Σεραφείμ κ ιερέως «παπα Νικόλα»-2009. ",
όπως έχει αναγραφεί πρόσφατα,με την ολοκλήρωση της αγιογράφησης του Ναού ,στο εσωτερικό υπέρθυρο της κεντρ.εισόδου του Ναού

           Σημειώνεται ότι η επιμέλεια της Διακόσμησης του εσωτερικού χώρου της Αίθουσας,έγινε από την Σοφία Νικοπούλου Πολ.Μηχ. ΤΕ & Διακοσμήτρια, σαν ΔΩΡΕΑΝ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ,χωρίς επιβάρυνση για την Εκκλησιαστική Επιτροπή,επειδή πρόκειται για την εκκλησία του  χωριού της.

Η Εκκλησιαστική Επιτροπή παρέθεσε Δεξίωση.

Η Εκκλησιαστική Επιτροπή(ορθώτερα Εκκλησιαστικό Συμβούλιο) αποτελείται από τους:Γεωργιάδη Νικηφόρο,Καφέ Δημήτρη,Ζιανό Χρήστο με Πρόεδρο τον ιερέα, Πρωτοπρεσβύτερο παπα Νικόλα.Εδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του έργου,όπως δείχνουν χρόνια τώρα έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για την  φροντίδα του Ναού.Εδώ βέβαια πρέπει να σημειωθεί και η καθημερινή φροντίδα και το ενδιαφέρον και της κας Μαίρης ,συζύγου Νικηφόρου Γεωργιάδη για την γρήγορη αποπεράτωση και λειτουργία της Αίθουσας.

Μετά τον Αγιασμό ακολούθησε μικρή Δεξίωση με κεράσματα από την Εκκλησιαστική Επιτροπή και σ'αυτό βοήθησαν πολλές γυναίκες του χωριού (βλ.φωτογραφία με την κα Μαίρη αρχηγό)

Φωτογραφικά Στιγμιότυπα 

                                      Ανω : Σοφία Νικοπούλου,Διακοσμήτρια,Χρ.Νικόπουλος Πολ.Μηχ,Δήμαρχος Δημ.Τσιόγκας

Επίτροποι:Δημ.Καφές,Νικηφόρος Γεωργιάδης,Πέτρος Παπασωτηρίου,Παπα Νικόλας,Χρήστος Ζιανός

                     Η Αίθουσα θα διατίθεται σε όλoυς τους χωριανούς με συμβολικό τίμημα χρήσης, για να καλύπτονται λειτουργικά έξοδα και το "κουμάντο" θα γίνεται από τους συγγενείς και φίλους των ενδιαφερομένων αλλά και από ομάδα εθελοντριών γυναικών, με τον συντονισμό της κας Μαίρης ,συζ΄.Νικηφόρου Γεωργιάδη

άνω :ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ

Εξωτερικές Φωτογραφίες -Μικρά VIDEO εξωτερικα

Μικρά VIDEO Εξωτερικά

VIDEO 1:Νοτιο-Δυτική Αποψη

VIDEO 2:Νότιο-Ανατολική Απόψη

Ματιές με Φωτορεαλιστικά Σχέδια Σοφίας Νικοπούλου και η Υλοποίησή τους

       Η Εσωτερική διαμόρφωση &διακόσμηση  της αίθουσας,μελετήθηκε, μετά τα τούβλα ,με πολλά σχέδια λεπτομερειών αλλά και ειδικά Φωτορεαλιστικά Σχέδια με Η/Υ, που έδιναν  "φωτογραφικά" την εικόνα του χώρου, πριν αυτός κατασκευασθεί,μαζί με τον εξοπλισμό του.

       Ετσι παρακάτω δίνουμε  2-3 παραδείγματα,αριστερά είναι οι "Φωτορεαλιστικές εικόνες" όπως είχαν σχεδιαστεί με Η/Υ από την Σοφία Νικοπούλου, ενώ  δεξιά  οι ίδιες εικόνες με πραγματική φωτογραφία,όπως κατασκευάστηκαν τελικά, στην αίθουσα και τους χώρους υγιεινής

Φωτορεαλιστικό Σχέδιο Σοφίας για την Αίθουσα

Η υλοποίηση μετά

Φωτορεαλιστικό σχέδιο Σοφίας ΠΡΙΝ
    ΜΕΤΑ: η Υλοποιημένη Κατασκευή-Λεπτομέρεια

Οι Χώροι Υγιεινής/σχεδιάστηκαν

με ιδιαίτερη επιμέλεια.

Κάτω:

Αριστερά Φωτορεαλιστικό σχέδιο              Εδώ:Η Υλοποίηση

Τοπικά συνεργεία στην Κατασκευή

Μεταξύ των άλλων συνεργείων, στο έργο εργάστηκε και το τοπικό Συνεργείο των αδελφών Ζησιάδη που κατασκεύασε με μεράκι, όλες τις εσωτερικές επιστρώσεις και επενδύσεις με κεραμικά πλακίδια.

Κάποιες εικόνες από την φάση κατασκευής πλακιδίων κάτω.

Επίσης στα χωματουργικά γενικά σε όλες τις φάσεις  με τα μηχανήματά του ο Κώστας Γεωργιάδης μαζί με τον συνεργάτη του  Τσιτσή Νίκο ,από το Κωσταράζι,

Στα ηλεκτρολογικά ο Γιώργος  Σκόδρας

Κάτω: οι 'πλακάδες"

από Δεξιά:Ζησιάδης Γιάννης,

Ζησιάδης Παναγιώτης,Σίσκος Μάκης

Χωματουργικά:Κώστας Γεωργιάδης

Ηλεκτρολογικά-Φωτισμός:

Σκόδρας Γιώργος

Αλλες σκέψεις για τη χρήση της αίθουσας

       Η αίθουσα ,όπως έχει σχεδιασθεί έχει την δυνατότητα να αποτελέσει και ένα μικρό Μουσείο Εκκλησιαστικής Ζωής στο χωριό όπου θα φυλάσσονται ιστορικά εκκλησιαστικά κειμήλια(παλιά βιβλία,σκεύη) φωτογραφικό υλικό από την εκκλησιαστική ζωή στο χωριό(Γάμοι,βαφτίσια,παλιοί ψαλτάδες,παλιοί επίτροποι,παπάδες κλπ).Μετά από πρότασή μας, η Εκκλησιαστική Επιτροπή θα καλέσει τους χωριανούς, στην παραχώρηση σχετικού υλικού με στόχο να διοργανωθεί μια εκδήλωση σε συνεργασία και με τον Δήμο Ιωνος Δραγούμη και μόνιμη έκθεση στο χώρο.

     Ο Κώστας Αντωνόπουλος Πρόεδρος του Δημ.Συμβουλίου,με εμπειρία της Εκθεσης  "90 Χρόνια Σχολείο",προσφέρθηκε να συμμετέχει, αλλά και ο Δήμαρχος Δημ.Τσιόγκας, υποσχέθηκε οικονομική συμπαράσταση.Πιστεύουμε ότι με τη βοήθεια και άλλων συγχωριανών η ιδέα μπορεί να γίνει πράξη και να συμπληρωθεί η πολιτιστική-λαογραφική υποδομή του χωριού και με την εκκλησιαστική διάσταση.

Ημέρα Εθνικής Αντίστασης 22-11-2009

Ημέρα Εθνικής Αντίστασης 22-11-2009

      Σε ανάμνηση της από κοινού Εθν.Αντιστασιακής Δράσης των Οργανώσεων ΕΛΛΑΣ (Αρης Βελουχιώτης) και ΕΔΕΣ (Ν.Ζέρβα) με τμήμα συμμάχων Αγγλων σαμποτέρ με αποτέλεσμα την Ανατίναξη της Γέφυρας Γοργοπόταμου την νύχτα της 25-11-19442 καθιερώθηκε να τιμάται κάθε χρόνο η Εθνική Αντίσταση

Το 1982 η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου καθιέρωσε την επέτειο της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου  ως επίσημο εορτασμό της Εθνικής Αντίστασης.

Ετσι και φέτος στην Καστοριά τιμήθηκε η επέτειος την Κυριακή 22-11-2009 με επίσημο Πρόγραμμα(Δοξολογία στην Μητρόπολη,κατάθεση στεφανιών στο Ηρώο Πεσόντων στην πλατεία Μακεδονομάχων,Ομιλία του Προέδρου της ΠΟΑΕΑ Παναγ.Εφόπουλου,παρουσία των Αρχών του Νομού).

Το Μνημείο Πεσόντων στην Καστοριά

Ιστορικά Στοιχεία Εθνικής Αντίστασης 1941-44 ,για το χωριό Αμπελόκηποι Καστοριάς

Με την ευκαιρία της Επετείου, αναζήτησα ιστορικά στοιχεία που είχα ακουστά, από σκόρπιες αφηγήσεις,τι έγινε στο χωριό  μας εκείνη την περίοδο της Κατοχής 1941-44.

Πηγή ο θείος Αργύρης Κοβάτσης,91 ετών σήμερα,γεννημένος το 1918,στους Αμπελόκηπους Καστοριάς.Οργανωμένος από νεαρή ηλικία στην Αριστερά,υπήρξε πρωτεργάτης της Εθν.Αντίστασης στο χωριό και έζησε όλη την περιπέτεια του αριστερού κινήματος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.Βοηθώντας τον να ταξινομήσει σημειώσεις,έγγραφα,ημερολόγιο,μνήμες εποχής για να πάρουν τελικά μορφή Βιβλίου (κυκλοφόρησε-βλ.εξώφυλλο παρακάτω,  συμβολικά ανήμερα της Επετείου,θα αναφερθούμε σ'αυτό σε άλλη μας δημοσίευση) είχαμε την τύχη να έχουμε πολύτιμο, αδημοσίευτο υλικό, για την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης αλλά και του Εμφυλίου.

         Ημέρα λοιπόν Εθν.Αντίστασης Κυριακή 22-11-2009 πήγαμε μαζί επίσκεψη-απότιση τιμής στον τόπο όπου λειτούργησε το μυστικό κρησφύγετο της Εθν.Αντίστασης στο χωριό,στο παλιό του σπίτι, στον μαχαλά των "Κοβατσιάδων".Το σπίτι δεν υπάρχει πιά ,είχε καταρρεύσει εγκαταλειμμένο. 

Ο ίδιος,επέστρεψε στην Πατρίδα το 1987,μετά την πολύχρονη περιπέτεια μετά τον Εμφύλιο και την Προσφυγιά  σε διάφορες Χώρες(Τσεχοσλοβακία,Πολωνία,Βουλγαρία,Γιουγκοσλαβία).Αφού πέρασαν λίγα χρόνια μέχρι να  εγκατασταθεί και να ξαναφτιάξει το σπιτικό του στο χωριό, που τόσο νοσταλγούσε,φρόντισε με δικές του δαπάνες να φτιάξει στην ίδια θέση, σε οικόπεδό του, ένα μικρό σπιτάκι για να στεγάσει τις μνήμες  της εποχής εκείνης, σαν ένα Μικρό Μουσείο Εθν.Αντίστασης .

η Θέση του μικρού  Μουσείου Εθν.αντίστασης στο Χάρτη Αμπελοκήπων

 Ο θείος Αργύρης ,έγραψε στον Τοίχο και σχετική επιγραφή, με την δική του ορθογραφία,("γιαύκα" αντί γιάφκα) θυμούμενος την ορολογία της εποχής του:

"ΓΙΑΥΚΑ ΕΘΝ.ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ" ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΚΕ-ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. ΑΧΤΙΔΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΑΣ-ΒΟΓΑΤΣΙΚΟΥ.

Ο Δρόμος στο πλάι,μεταξύ σπιτιών Κοβάτση Πασχάλη και Ζησιάδη Γιάννη έχει και επίσημα καταχωρηθεί στον Χάρτη του Κτηματολογίου ως "ΟΔΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ", αλλά μόνο χειρόγραφα αυτό φαίνεται στον τοίχο του οικίσκου.Σ'αυτήν την πλευρά υπήρχε και ο φούρνος του σπιτιού που έδιναν κρυφά, κανά καρβέλι στους κρυπτόμενους.

Ηξερα για το σπιτάκι, αλλά δεν έτυχε να το επισκεφθώ.Εκεί λοιπόν πήγαμε και μου διηγήθηκε πολλά.Μπορεί να είχε την πρωτοβουλία το ΚΚΕ,είχε μηχανισμό με εμπειρία στην παρανομία,αλλά οι περισσότεροι που ακολούθησαν, ήταν απλά πατριώτες, μη κομμουνιστές, που ήθελαν να αγωνιστούν κατά των κατακτητών Γερμανών και Ιταλών.Ηταν μεν κρυφό το στέκι αλλά κοινό μυστικό για το χωριό και οι χωριανοί βοηθούσαν μέσα από το ΕΑΜ και την ΕΠΟΝ σχεδόν συνολικά για τροφοδοσία και προστασία των στελεχών για εθνικούς σκοπούς..

Το κρησφύγετο είχε υπόγειο καταφύγιο ("ϊσμπα") που συνδέονταν με υπόγεια σήραγγα με εξωτερικό υπόγειο "αμπρί" σκεπασμένο με ξυλοκορμούς και καταπακτή που έβγαινε κοντά στο πλάι του μεγάλου σπιτιού των "Κοβατσιάδων"  κτισμένου το 1913 ( είχε ειδική αψιδωτή Επιγραφή στον όροφο ΑΦΟΙ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ 1913, όπως ήταν το παλιό τους όνομα) νότια πλευρά, όπου υπήρχε κληματαριά που έκρυβε μεταλλική σκάλα που οδηγούσε σε παράθυρο του ορόφου του σπιτιού σε δωμάτιο-κρυψώνα.

Συνοπτικό Ιστορικό "Γιάφκας"

Από κεί πέρασαν γνωστά στελέχη της Αντίστασης της περιοχής όπως οι κοντοχωριανοί μας Πετκανάς Θανάσης από το Μαύροβο (γραμματέας περιοχής Βασιλειάδας-Βογατσικού) οι Δισπηλιώτες Πάτσιος Κώστας,Πάτσιου Ευγενία,Ελένη Ρουσουλιώτη (μετέπειτα σύζυγος Αργύρη Κοβάτση που πρόσφατα απεβίωσε) και πολλοί άλλοι.

Μέσα στο σπιτάκι έχει πρόχειρα αναρτημένα τα ενθυμήματα εποχής:

Φωτογραφικό Υλικό με σπάνιες εικόνες,αναπαράσταση  του σπιτιού ΑΦΩΝ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ και την σύνδεσή του με το κρησφύγετο υπόγειο,την πλευρική κρύπτη όπλων στο πάχος του τοίχου(το παλιό ήταν με πλιθιά 70-80 εκ) και ένα Γερμανικό όπλο "τσιμενταρισμένο",λάφυρο από την αντάρτικη επίθεση που είχαν κάνει κατά Γερμανικής Φάλλαγας κοντά στο παλιό Λατομείο στο δρόμο προς Κορησό,ανήμερα Εθν.Επετείου 25-Μάρτη 1944.Χώρος φορτωμένος με μνήμες για γεγονότα και πρόσωπα,για πολλούς συγχωριανούς που χάθηκαν άδικα στην συνέχεια του Εμφυλίου Πολέμου.

Πολύ πρόχειρα δίνουμε μια βιαστική εικόνα του φωτογραφικού υλικού με την υπόσχεση  να υπάρξει συνέχεια και επεξεργασία της μακράς λίστας των συγχωριανών μας που έλαβαν μέρος στο ΕΑΜ-ΕΠΟΝ-ΕΛΛΑΣ αλλά και στον Εμφύλιο και την τύχη της περιπέτειάς τους,που  βρέθηκαν ύστερα ή που σκωτώθηκαν,παρασυρμένοι σε ένα αδελφοκτόνο πόλεμο,θεωρώντας ότι για την πατρίδα αγωνίζονται.Μάνες δεινοπάθησαν,πολλές οικογένειες θρήνησαν απώλειες.Στις φωτογραφίες φαίνονται πέραν του θείου Αργύρη χωριανοί μας:Ζησιάδης Αργύρης (αδελφός Δημ.Ζησιάδη),Βαγγέλης Βάμβας (αδελφός Νάσιου Βάμβα),Ζησιάδης Γιώργης(¨Μπομπότας"),η γιαγιά Νάτσαινα (Αννα Δημητρίου-Κοβάτση),σε μεταγενέστερη φωτογραφία,ο θείος με δίκοχο στολής ΔΣΕ του Εμφυλίου.

Για την συμβολή τους στην Εθνική Αντίσταση τιμήθηκαν από την Πολιτεία, όσοι πρόλαβαν εν ζωή, με Μετάλλια Εθν.Αντίστασης.Παρακάτω φαίνονται τα Μετάλλια Αργύρη & Ελένης Κοβάτση.Και άλλοι χωριανοί πρέπει να έχουν λάβει ανάλογα,αλλά δεν έχω πλήρη στοιχεία,προς το παρόν.

Αξίζει Τιμή και Δόξα στους Αγωνιστές και Αγωνίστριες της Εθνικής Αντίστασης αλλά και  εθνική κατανόηση και συμφιλίωση για την μετέπειτα εμφύλια σύρραξη,αποτέλεσμα επιρροής και ανταγωνισμού των ξένω δυνάμεων, να τα αφήσουμε πίσω μας,για να πάει μπροστά ο τόπος.

Φωτογραφίες;Κάτω: χειραψία-Αργύρης Κοβάτσης&Βαγγέλης Βάμβας/Με στολή-δίκοχο :Αργύρης Ζησιάδης/Με στολή Φαντάρος Κάτω:Ο Γιώργης Ζησιάδης "Μπομπότας",Πρόεδρος Χωριού,κρατούσε τις λεπτές ισορροπίες,γλύτωσε πολλές φορές το χωριό από περιπέτειες.Στο τέλος όμως σκοτώθηκε το 1948 από τον Στρατό στο Βουνό- σε εκκαθ.επιχείρηση.Ακολούθησε μια βάναυση ανίερη συμπεριφορά (σβάρνισμα&περιφορά του πτώματος στο χωριό προς εκφοβισμό τυχόν συμπαθούντων ή βοηθούντων των ανταρτών) και εγκατάλειψή του μόνο του στην πλατεία.

                                         Κάτω:γιαγιά Νάτσαινα

 Το Βιβλίο του θείου Αργύρη Κοβάτση,Αυτοβιογραφία,Κυκλοφόρησε ανήμερα Εθν.Επετείου 22-11-2009.Σε αυτό θα αφιερώσουμε ιδιαίτερη δημοσίευση λόγω ειδικού ενδιαφέροντος.

Θα διατεθεί Δωρεάν,στη Μνήμη Ολων των Αγωνιστών.

Απελευθέρωση Καστοριάς 1912:Τι έγινε στο χωριό τότε?

Απελευθέρωση Καστοριάς το 1912 :

Η Καστοριά σε παλιό Πίνακα

Τι έγινε τότε στο χωριό Αμπελόκηποι Καστοριάς?

Είναι γνωστό ότι η Καστοριά απελευθερώθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1912 από τον Ελληνικό Στρατό με τον Στρατηγό Αρτη επικεφαλής και κάθε χρόνο ,όπως και φέτος η Εθνική Επέτειος γιορτάζεται κεντρικά στην Καστοριά με Δοξολογία,Ομιλίες στην Μητρόπολη Καστοριάς,κατάθεση Στεφανιών στο Ηρώο Πεσόντων,Παρέλαση (Σχολείων,Συλλόγων,Τμημάτων Στρατού,Μπάντας κλπ ) και τα τελευταία χρόνια επίσης και στο Αργος

από την Παρέλαση 11ης Νοε 2009

Καστοριά: Εξέδρα επισήμων

Τι έγινε όμως στο Χωριό μας τότε?

Σήμερα που συμπληρώνονται 97 χρόνια από την Απελευθέρωση,προσέφυγα πάλι στις ιστορικές αναμνήσεις της μάνας μου Ελευθερίας Νικοπούλου,96 ετών σήμερα(**+απεβίωσε το 2015).

Η ίδια γεννήθηκε το 1913, ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση θυμάται όμως και μεταφέρει τις διηγήσεις της μάνας της,γιαγιάς Νάτσαινας Κοβάτση-Δημητρίου,αλλά και της μάνας του πατέρα μου, γιαγιάς Ρίνας(«μαμάνας»)Νικοπούλου, που είχαν ακολουθήσει όλο τον πληθυσμό του χωριού στη φυγή τους, για να γλυτώσουν από τους Τούρκους.

Ελευθερία Νικοπούλου

96 ετών σήμερα(**Σημ+απεβίωσε το 2015 σε ηλικία 102 ετών.....).

Οι Τούρκοι,λέει, φεύγοντας έκαψαν όλο το χωριό.αυτή την τακτική ακολουθούσαν, απ΄τη μια για τρομοκρατία του ντόπιου πληθυσμού αλλά και για να στερήσουν τον Ελληνικό Στρατό από ανεφοδιασμό.Ευτυχώς οι κάτοικοι είχαν μάθει την τακτική των Τούρκων νωρύτερα,έμαθαν τις κινήσεις του Τουρκικού στρατού και έφυγαν κακήν κακώς να σωθούν,παίρνοντας μαζί τους μόνο τα αναγκαία που μπορούσαν.Οι «Κοβατσιάδες» φεύγοντας είχαν μαζέψει ρουχισμό και διάφορα μικροπράγματα που δεν μπορούσαν να πάρουν μαζί τους και τα έριξαν μέσα σε πηγάδι νερού που υπήρχε στο μαχαλά και το σκέπασαν από πάνω για να τα σώσουν από το κάψιμο.Στο γυρισμό, πράγματι τα ξαναέβγαλαν και είχαν να βολευτούν τουλάχιστο με ρούχα

*Το πηγάδι αυτό υπήρχε μέχρι τη δεκαετία του’40.Ο Ηλίας Παπαδόπουλος το θυμάται .Ηταν βάθους 18-20 μ και από κεί έπαιρναν νερό οι κάτοικοι της γειτονιάς και κοντά υπήρχε μια μεγάλη μουριά.Σταδιακά έπεσε η στάθμη του νερού και μισοεγκαταλείφθηκε.Για κάποιο διάστημα χρησιμοποιήθηκε στην Κατοχή σαν κρυψώνας οπλισμού που είχε συγκεντρωθεί από τα εγκαταλειμένα όπλα που είχε αφήσει ο Ελλην.Στρατός στην υποχώρηση από Αλβανία στον κάμπο γύρω από το Αργος

Γιαγιάδες από αριστερά;

Ρίνα Νικοπούλου,Αννα Δημητρίου-

Κοβάτση- κάπου στα '70,παλιό

σπίτι Κοσμά Νικόπουλου,Πλατεία

Οι περισσότερες οικογένειες έφυγαν με τα γυναικόπαιδα, τρέχοντας από χωριό σε χωριό. Το δρομολόγιο που ακολούθησαν: Μηλίτσα,Κωσταράζι,Γέρμα ( ίσως από το βουνό μας πάνω σε παλιό Κωσταράζι πρώτα?) και από κεί προς Δρυόβουνο,Πελεκάνο,Εράτυρα μέχρι Σιάτιστα για 18-20 μέρες,μαζί με τους κατοίκους από τα άλλα χωριά Μηλίτσα,Κωσταράζι ,Γέρμα, παρέες-παρέες με συγγενολόϊα, με πολλές κακουχίες,ψωμοζητώντας με περιπέτειες ή «συλλέγοντας» ότι έβρισκαν καθ’οδόν στα αγροκτήματα.Οι κάτοικοι των χωριών της Κοζάνης έδειξαν κατανόηση και γενικά τους συμπαραστάθηκαν.

 

                          Η διαδρομή της Φυγής των κατοίκων από Αμπελόκηπους προς Σιάτιστα

Αναφέρονται στη φυγή, περιστατικά που "μάνες χάσαν τα παιδιά και τα παιδιά τις μάνες".Μου διηγήθηκε περιστατικό από το σόϊ των Κοβατσιάδων που έφευγαν μαζί.Η γιαγιά Νάτσαινα (Αννα) ήταν με τον παππού Νάτση-Θανάση Κοβάτση-Δημητρίου και την θεία Παρασκευή,3 χρόνων τότε,ενώ η γιαγιά Ρίνα μόνη της είχε αγκαλιά τον πατέρα μου Κοσμά Νικόπουλο 4 χρόνων.

Σε κάποια στιγμή η γιαγιά Ρίνα σκόνταψε και έπεσε απότομα μαζί με το μωρό στην αγκαλιά της και χτύπησαν άσχημα.Ετρεξε δίπλα της και την βοήθησε ο παππούς Βασίλης («Του Μπάμπα»,Γεωργιάδης Βασίλης,πατέρας του Στέργιου Γεωργιάδη,»Μπάρμπα») λέγοντας « ά μαρ’Ρίνα-μαρ’Ρίνα,πάει του πιδί,παει του πιδί!».Τους βοήθησε να σηκωθούν αλλά ευτυχώς δεν ήταν σοβαρό το χτύπημα,λίγες γρατσουνιές και συνέχισαν την πεζοπορεία

Η θεία Τρυγώνα-Γιωργάκαινα (σύζυγος Γιώργη Κοβάτση,μητέρα Κοβάτση Χρήστου,γιαγιά του Πασχάλη και της Γεωργίας Κοβάτση) ήταν φορτωμένη μωρά (τα παιδιά της μικρά) στην αγκαλιά της.Στη φευγάλα, της έπεσε από την αγκαλιά της ένα κοριτσάκι χωρίς να το καταλάβει!Για καλή τους τύχει λίγη ώρα μετά ,πέρασε μια άλλη ομάδα προσφύγων που έφευγαν από Μηλίτσα και μέσα σ’αυτούς ήταν και η αδελφή της που γνώρισε την κουβερτούλα(¨πελένα») του μωρού και το πήρε και βρέθηκαν αργότερα προς την Σιάτιστα.Η γιαγιά Νάτσαινα με το μωρό(θεία Παρασκευή) χάθηκαν μέσα στο πλήθος και ο παππούς Θανάσης(Νάτσης) τους ξαναβρήκε φωνάζοντας παντού («‘εε Νάτσαινα από του Σδράλτς-Νάτσαινα από του Στρδαλτς!») εδώ-εκεί μετά μέρες.

Ο Ηλίας Παπαδόπουλος, θυμάται ότι και η μάνα του Ολγα Παπαδοπούλου,συμπεθέρα μας, τούλεγε ιστορίες γι'αυτήν την φυγή,αλλά δεν συγκράτησε ιδιαίτερες λεπτομέρειες.

οι γιαγιάδες-συμπεθέρες από αριστερά:
Ρίνα Νικοπούλου,Ολγα Παπδοπούλου
(η μικρή Ειρήνη Νικοπούλου) και η
μάνα μου Ελευθερία Νικοπούλου,
κάπου στη δεκαετία 1960,"παραδείχνουν"
πίσω φράχτης με "τσιαλιά&ξύλα"
παραπίσω παλιές προβάτες του πάππου
"Γκόλιου"

Λιγες οικογένειες 2-3 (οι «Σισκάδις») κατέφυγαν και έμειναν πιό κοντά, στις Σπηλιές του Βουνού μας.

Όταν οι χωριανοί γύρισαν πίσω σιγά-σιγά , 20 μέρες μετά, ακόμη έκαιγαν τα ερείπια και τα αμπάρια κάπνιζαν από τα καμμένα σιτηρά.

Και βέβαια όλοι ανασκουμπώθηκαν να «ψευτοφτιάξουν» τα σπίτια τους,όλα πλινθόκτιστα, με τα λίγα μέσα που διέθεταν και με προσωπική δουλειά.Η γιαγιά Ρίνα με τον παππού Γρηγόρη Νικόπουλο επισκεύασαν ένα μικρό κομμάτι από τα ερείπια του παλιού σπιτιού του παππού Νίκου.

Οι "Κοβατσιάδες" την επόμενη χρονιά το 1913 έκτισαν το καινούργιο μεγάλο τους σπίτι,πάλι με πλιθιά βέβαια, που σώζονταν μέχρι  αρχές δεκαετίας 1970(?) και είχε την επιγραφή "ΑΔΕΛΦΟΙ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ 1913",αυτό ήταν το αρχικό όνομα της οικογένειας.

Το κοριτσάκι που είχε χαθεί,το βάφτισαν Μάχη,επειδή γεννήθηκε μέσα στις «μάχες» του πολέμου, ενώ η μάνα μου ,γεννημένη ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση,βαφτίστηκε Ελευθερία, για να σημειωθεί η χαρά της απελευθέρωσης.

Θεώρησα χρήσιμο να καταγράψω το μικρό αυτό ιστορικό χρονικό σαν μια μικρή συμβολή στην καταγραφή της τοπικής μας ιστορίας.

Σίγουρα και άλλοι συγχωριανοί θα έχουν ακούσει ανάλογες διηγήσεις από τους ηλικιωμένους των οικογενειών τους.Προτού φύγουν και οι τελευταίοι από κοντά μας, ας κάνουμε μια προσπάθεια να καταγράψουμε τις μνήμες τους,τουλάχιστον μια-δυό ιστορίες από κάθε συγγενολόϊ, γιατί πέρα από τα μεγάλα γεγονότα στο διάβα του χρόνου, οι άνθρωποι ζούν και τις μικρές τους προσωπικές,οικογενειακές,τοπικές περιπέτειες, που είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής Ιστορίας και είναι,ανθρώπινα, πολύ πιό κοντά μας.

Νικόπουλος Χρίστος
cnikop@yahoo.gr

Αμπελόκηποι
Νοέμβριος 2009

ΚΑΖΑΝΙΑ Τσίπουρου Καπρή Κώστα Αμπελόκηποι Καστοριάς 2009

ΚΑΖΑΝΙΑ Τσίπουρου ΚΑΠΡΗ-13 11 2009

Μιά βραδιά στα Καζάνια Τσίπουρου του Κώστα Καπρή στους Αμπελόκηπους Καστοριάς
ΝΕΟ ΤΣΙΠΟΥΡΟ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ,βράζει ο  Φώτης Νικόπουλος 13 -11-2009

Με ΚΛΙΚ  κάτω,δείτε

ΚΛΙΚ ΕΔΩ α) ΚΑΖΑΝΙ ΚΑΠΡΗ μικρό VIDEO 13-11-2009

ΚΛΙΚ ΕΔΩ β) μικρό VIDEO  ΚΑΖΑΝΙ Καπρή 16 Δεκ 2007

Οπως είναι γνωστό στους Αμπελόκηπους Καστοριάς,χωριό με παραδοσιακή αμπελοκαλλιέργεια, κάθε χρόνο την περίοδο Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου βράζουν τα "Καζάνια τσίπουρου" σε 24ωρη βάση με ειδική άδεια.Εδώ ένα μικρό "ρεπορτάζ" για τους φίλους του "Τσίπουρου" και 2 μικρά video από την "ιεροτελεστία" βρασμού τσίπουρου και την συνοδευτική τραπεζο-ευωχία με φιλκή

παρέα .Το ένα από τον Δεκέμβρη του 2007 (με την ίδια περίπου
παρέα,με τον δάσκαλο της Χορωδίας ΠΕΛΣΑ Ντίνο Ταμβάκη,αμέσως μετά την τότε πρόβα της βραδιάς.ακούγεται ''εν ευθυμία" άσμα.."τσιπουρο...¨οπερας"!)
και το άλλο από 13-11-2009.Βράζει και κερνά ο αμπελουργός Φώτης Νικόπουλος, στο Καζάνι Καπρή Κώστα-

      Η παρέα: Φώτης,Χαρούλα,Χρίστος Νικόπουλος,Ηλίας Παπαδόπουλος,Κώστας Καπρής με σύζυγο Βαγγελιώ Γεωργιάδου,στις 13 Νοε 2009. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται αρκετές φορές, μια και τα Καζάνια είναι πολλά και ενδιάμεσα παρεμβάλλονται και άλλοι χωριανοί..

βλέπε και παλιότερη ανάρτησή μας με ιστορικό των Καζανιών και τους παλιούς κατόχους τους στους Αμπελόκηπους Καστοριάς (βλ ανάρτησή μας ".ΚΑΖΑΝΙΑ") Με ΚΛΙΚ Φωτο δίπλα,δείτε
Το Καζάνι Κώστα Καπρή

Το ΚΑΖΑΝΙ:Προετοιμασία για "Βράσιμο"

 Σοβαρό Καζάνι χωρίς .."συμπόσιο" δεν γίνεται.

Καπρής Κώστας με τη σύζυγό του Βαγγελιώ Γεωργιάδου,Ηλίας Παπαδόπουλος,Χαρούλα Νικοπούλου,Φώτης Νικόπουλος(άνω) και κάτω εναλλαγή ,Χρίστος Νικόπουλος,εύχονται "καλό ξόδιασμα"..το νέο τσίπουρο

Καλά "Καζάνια" σε όλους, με ευχές για καλό χειμώνα, με τη ζεστασιά του νέου Τσίπουρου!