Εκείνοι που φεύγουν:ΘΩΜΑΣ ΓΙΑΜΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Εκείνοι που φεύγουν: ΘΩΜΑΣ ΓΙΑΜΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

       Την περασμένη Κυριακή 12/2/2012, μέρα χειμωνιάτικη,με πολλά χιόνια στους Αμπελόκηπους Καστοριάς, έφυγε από κοντά μας ο Θωμάς Γιαμπανόπουλος ,ετών 95.

     Η νεκρώσιμη ακολουθία διαβάστηκε στον Ναό Αγ Κων/νου & Ελένης από τον παπα Νικόλα και η κηδεία έγινε στο νεκροταφείο του Αη Νικόλα.

     Ο Θωμάς ήταν ο τελευταίος από τους αδελφούς Γιαμπανόπουλου ( Ο Βασίλης είχε πεθάνει προ ετών ενώ ο Μήτσος πέρισυ το 2011).

    Πριν μερικά χρόνια,ανήμερα στις 28 Οκτωβρίου 2008,τον είχα επισκεφθεί σπίτι του και είχαμε πολύωρη κουβέντα  για τις αναμνήσεις του,γύρω από το χωριό,όσα έζησε.Ατελείωτες ιστορίες.

     Ο Θωμάς γεννήθηκε τον Απρίλη του 1917 στο χωριό (τότε "Σδράλτση").Πατέρας του ο Παντελής (Πάντος) και μητέρα του η Αικατερίνη.Παππούς του ο Γιάννης Μπεϊγιάννης από το Βογατσικό και γιαγιά του η Ευδοξία.

    Εχω κρατήσει πολλές σημειώσεις, για διάφορα ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος,για το χωριό και την ιστορία του,για τα παλιά "σόϊα" στο χωριό,για το Τσιφλίκι ,για τον Μύλο(νερόμυλο) που είχαν κατασκευάσει μαζί με τον Τσάκο (Ζησιάδη Χρήστο) στο Ορμάνι,για τον πόλεμο του '40 και τις περιπέτειές του στο μέτωπο της Αλβανίας (σχετικό άρθρο μας είχε δημοσιευτεί στην Εφημερίδα ΠΕΛΣΑ-Αμπελόκηποι το 2008 με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου-βλ.Φωτο,δίπλα).

  Είχα υποσχεθεί ότι θα φρόντιζα και κάποια άλλη μέρα να συνεχίζαμε την συζήτηση,αλλά δυστυχώς δεν υπήρξε η κατάλληλη ευκαιρία.

   Ετσι μένει,στην μνήμη του, να αξιοποιήσω προσεχώς τις σημειώσεις από την πρώτη συζήτηση και να καταγράψω,άγνωστες πτυχές της τοπικής μας Ιστορίας.

   Ας είναι λοιπόν ελαφρύ το χώμα της τοπικής γής του Αη Νικόλα που τον σκεπάζει..

-"Θεός σχωρέστον"....

  

Ψαλτήρι και Ψάλτες

Ψαλτήρι και Ψάλτες Αγ.Κων κ Ελένης Αμπελοκήπων:
Ενισχύσεις από Νεολαία

      Για τους Ψάλτες της τοπικής μας Εκκλησίας, έχουμε ξαναγράψει στο Ιστολόγιό μας. σε παλιότερο άρθρο μας,για τους παλιούς και τους τωρινούς.

      Το ψαλτήρι μας, είχε καιρό να ανανεωθεί, νέοι άνθρωποι είχαν καιρό να προσέλθουν ,έστω μαθητευόμενοι. Εχουν αλλάξει και οι συνθήκες εκπαίδευσης.Οι παλιοί Δάσκαλοι,έμεναν μόνιμα στα χωριά,οι περισσότεροι "δένονταν" με την κοινωνική και εκκλησιαστική ζωή του χωριού και οι περισσότεροι ήταν ψάλτες και παρακινούσαν και τα παιδιά στην ιεροψαλτική με μεράκι.

      Θυμάμαι έτσι τον παλιό μας δάσκαλο Χάσιο Βασίλη, που μας μάθαινε ιεροψαλτική στο Δημοτικό σχολείο αλλά και μετά, τον θεολόγο καθηγητή-ιεροκήρυκα Τσακμάκη Βασίλη στο Γυμνάσιο του Αργους Ορεστικού,που επίσης μας παρακινούσε στην εκκλησιαστική υμνολογία και με μεράκι κάναμε και εκδρομές σε γύρω χωριά, με τα πόδια μαζί του, και ψάλλαμε τους Χαιρετισμούς, στους Ναούς των Χωριών.

**(στο άρθρο μας για τους Ψάλτες,ΚΛΙΚ ΕΔΩ,αναφέρονται όλοι οι ψαλτάδες του Χωριού και  οι παλιοί Δάσκαλοι Ψαλτάδες).

     Ετσι,ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για την Εκκλησία μας, που τελευταία, δυό νέα παιδιά,μαθητές της Γ' Γυμνασίου,ο Ζησιάδης Κώστας του Ανδρέα και ο Χρήστος Τρυφόπουλος του Παναγιώτη,έρχονται τακτικά στο δεξιό ψαλτήρι.

     Εκεί ο  ο Ψάλτης μας , κ Αντώνης Πάτσης,συνταξιούχος καθηγητής από το Μαυροχώρι,τους "διδάσκει" υπομονετικά από κοντά.Ολοι οι λοιποί,ειδικά όσοι βοηθούμε με την παρουσία μας στα Ψαλτήρια, τους ενθαρρύναμε,να έρχονται τακτικά και αν έχουν μεράκι,να πάνε και στην Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Μητρόπολης Καστοριάς «ο Άγιος Μηνάς»,  ,που λειτουργεί δωρεάν .

      Σημειώνεται ότι υπάρχει στην Καστοριά ο  Σύλλογος Ιεροψαλτών Καστοριάς "Οσιος Ιωάννης Κουκουζέλης".

       Μακάρι,λοιπόν, να είναι παράδειγμα για να ακολουθήσουν κι άλλα νέα παιδιά.

Βασιλόπιτα 2012 Πολιτιστικού Συλλόγου Αμπελοκήπων

Βασιλόπιτα 2012 Πολιτιστικού Συλλόγου Αμπελοκήπων

      Ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού την Κυριακή 5-2-2012 έκοψε την Βασιλόπιτα της χρονιάς.Ηταν μια ευκαιρία να βρεθούν οι συγχωριανοί στο Πολιτιστικό Κέντρο και να ανταλλάξουν ευχές για την νέα χρονιά.

      Η Πρόεδρος του Συλλόγου Χριστίνα Καραλή,ευχήθηκε σε όλους Καλή Χρονιά και ακολούθησε  ένας συνοπτικός Απολογισμός του Συλλόγου για την χρονιά που πέρασε.

        Για την επόμενη Κυριακή,απόγευμα 6μμ, ορίστηκε η  Συνέλευση για Εκλογή νέας Διοίκησης

Πάρκο πρώην Σκουπιδότοπου Αμπελοκήπων

Πάρκο πρώην Σκουπιδότοπου:

Εγκατάλειψη-Ερμαιο στην φθορά του χρόνου

        Πριν μερικά χρόνια, το 2006,στα πλαίσια ειδικού προγράμματος αποκατάστασης τοπίου περιοχών ανεξέλεγκτων χωματερών,με το ειδικό πρόγραμμα "Ανάπτυξης-Ανασυγκρότησης Αγροτικού Χώρου 2000-2006" -Αξονας 7-με δικαιούχο τον πρώην Δήμο μας ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ, υλοποιήθηκε ειδικό Εργο, στον παλιό σκουπιδότοπο Αμπελοκήπων,στην περιοχή "Κοκκινοχώματα-Κάμπος"  Προϋπολογισμού 60.998,65€ (Ευρωπ.Συμ/χή 69,30%-Εθνική Συμ/χή 30,70%),όπως αναγράφει η σχετική Πινακίδα του έργου.

      Κατασκευάστηκαν λοιπόν στην περιοχή , σε δύο αγροκτήματα, ένα τμήμα αριστερά της οδού (1 κιόσκι,,1βρύση, τραπέζια-καθιστικά,παγκάκια,καλάθια απορριμάτων ,ξύλινη περίφραξη, φύτευση δενδρυλίων κλπ)  και ένα τμήμα δεξιά (3 κιόσκια, 1Ψησταριά με κιόσκι διαστάσεων περίπου 2χ6μ, 1βρύση, 5τραπέζια, 8παγκάκια, 20καλάθια απορριμμμάτων ,ξύλινη περίφραξη, φύτευση δενδρυλίων κλπ) δεξιά της αγροτικής οδού, έργα διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, με χωματουργικές διευθετήσεις-διαμορφώσεις, ξύλινες περιφράξεις, ξύλινα κεραμοσκεπή στέγαστρα,καθιστικά,παγκάκια,τραπέζια, καλάθια απορριμμάτων, ψησταριά με στέγαστρο ξύλινο κεραμοσκεπές,βρύσες,δενδροφυτεύσεις κλπ (βλ.φωτο παρακάτω)..

     Δυστυχώς όλα αυτά,ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκαν,αφέθηκαν στην τύχη τους.Ελάχιστη φροντίδα από πλευράς Δήμου στην αρχή και έκτοτε, μαύρη εγκατάλειψη,φθορές,καταστροφές και "ελάφρυνση" κατασκευών από "συλλέκτες"(βρύση σπασμένη,λείπουν οι μισές σχάρες ψησταριάς, κλπ),δενδρύλια "αναιμικά", πασχίζουν να επιβιώσουν ή έχουν ξεραθεί, ενώ το τοπίο έχει μετατραπεί σε δύσβατο "ορμάνι" για "γαϊδουράγκαθα".,άχρηστα κι αυτά,αφού έχουν εκλείψει και οι γάϊδαροι (άσχετα,αν κάποιες φορές δείχνουμε γαϊδουρινές συμπεριφορές σε κοινόχρηστες εγκαταστάσεις!)

          Η περιοχή ,έτσι παρατημένη στην τύχη της,ποτέ δεν αποτέλεσε πόλο έλξης για κάποια εκδήλωση

        Ο Πολιτιστικός Σύλλογος,έχει υπό την κηδεμονία του, το άλλο Πάρκο,στο Τσιφλίκι,για το οποίο υπάρχουν περισσότεροι δεσμοί των κατοίκων,λόγω του ότι ήταν εκεί η παλιά θέση του χωριού μας.Εκεί υπάρχουν συγχωριανοί,εθελοντές που διαθέτουν πολύ χρόνο και μεράκι για την φροντίδα του,όπως ο Γιώργος ο Ρουσκόπουλος (ο ίδιος αλλά και προσωπικό με εξοπλισμό της εταιρείας του ΑΡΔΕΥΤΙΚΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) αλλά και άλλοι ίσως λιγότερο-περισσότερο(κάπου-κάπου ο Φώτης Νικόπουλος και ίσως άλλοι, που αγνοώ και ας με συγχωρήσουν για την μη αναφορά τους) και έτσι το μέρος διατηρείται πάντα φροντισμένο.

        Το πάρκο Σκουπιδότοπου όμως, έμεινε "ορφανό" και εγκαταλειμένο.Ουδεμία σύγκριση με το Τσιφλίκι.

        Είναι η τύχη των έργων, που δεν λαβάνεται μετά την κατασκευή τους, καμία μέριμνα για την συντήρησή τους.Ο νέος Δήμος μας Ορεστίδος κάτι πρέπει να κάνει και γι αυτό,έστω με κάποια μεροκάματα για στοιχειώδη τουλάχιστον συντήρηση.

    Το παρόν άρθρο γράφτηκε με αφορμή πρόταση-σκέψη του Πολιτιστικού Συλλόγου για δημιουργία ανάλογης Ψησταριάς με στέγαστρο στο Τσιφλίκι,για  την οποία μου ζητήθηκε ως Μηχανικού (Γραφείο "Τεχνοδιάσταση"Νικόπουλος Χρίστος Πολ Μηχ)  η συμβουλευτική τεχνική συνδρομή,για τις εκδηλώσεις του Συλλόγου.

      Γράφεται λοιπόν για να επισημανθεί η ανάγκη συντήρησης των όποιων κατασκευών, γιατί αυτό επιβάλλει και η ασφάλεια των χρηστών- επισκεπτών, αλλά και ο σεβασμός των χρημάτων που δαπανώνται .

         Ελπίζουμε το Τοπικό μας Συμβούλιο Κοινότητας,με τον Πρόεδρο Τάσο Ντίνα και ο Δήμος Ορεστίδος,μέσω του συγχωριανού μας Αντιδημάρχου Πέτρου Χατζή,στα όποια περιθώρια της παρούσας οικονομικής συγκυρίας,να βρούν τρόπο μέριμνας για τις αναγκαίες επεμβάσεις,στις εγκαταστάσεις αυτές,μαζί με τις υπόλοιπες (πλατείες,παιδικές χαρές κλπ)

***Ενα φωτογραφικό Αλμπουμ από το Πάρκο Σκουπιδότοπου και μερικών φωτο από Τσιφλίκι

Δείτε με ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Χειμωνιάτικα Στιγμιότυπα από το Χωριό Αμελόκηποι-Φεβρουάριος 2012

Χειμωνιάτικα  Στιγμιότυπα : Χωριό Αμελόκηποι-Φεβρουάριος 2012

     Ο φετεινός Χειμώνας συνεχίζεται με έντονες χιονοπτώσεις.Στο διάστημα  1-3 Φεβρουαρίου 2012, σημειώθηκαν στο χωριό, χιονοπτώσεις ύψους 40 εκ και πλέον,δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα στις συγκοινωνίες, αλλά και στις δαπάνες των νοικοκυριών για θέρμαση.

      Κάποια μηχανήματα του Δήμου καθάρισαν το βασικό δίκτυο αλλά χρειάστηκαν και εκτεταμένες προσωπικές χειρωνακτικές παρεμβάσεις σε εισόδους και αυλές για εξασφάλιση πρόσβασης.

      Το χιόνι πέρα από τις δυσκολίες και τα προβλήματα, δίνει και πολλές ευχάριστες εικόνες και το διαδίκτυο έχει κατακλυσθεί από φωτογραφίες ερασιτεχνών φωτογράφων με χιονισμένα τοπία, από Καστοριά,Αργος και πολλά χωριά του Νομού.

        Σ'αυτή την συλλογή προσθέτουμε και μείς λίγα στιγμιότυπα, από τους Αμπελόκηπους

.

 χιόνι 40 εκ-3 Φεβρ 2012

...χειρωνακτικά έργα αποχιονισμού/Φτυάρι και δημιουργία κυλίνδρων χιονιού για μετακίνηση και δημιουργία δρόμων σε αυλές και εισόδους...

   Η Πλατεία του χωριού με μπόλικο χιόνι,φαίνεται στην παραπάνω  Φωτογραφία,στην αρχή του άρθρου

    Η ίδια περιοχή Πλατείας σε ένα μικρό VIDEO ΕΔΩ

Aγιος Μόδεστος

Ο άγιος Μόδεστος  ( + 16 Δεκεμβρίου), προστάτης των κτηνοτρόφων του Ν. Καστοριάς

Με αφορμή άρθρο για τον Αγ Μόδεστο,διερευνούνται άγνωστες πτυχές της τοπικής μας Ιστορίας

    Στην παλιά μας εκκλησία της Παναγίας,στον Πρόναο-Γυναικωνίτη, από τον φίλο Γιώργο Αλεξίου,συνταξιούχο Δάσκαλο,από το Γέρμα, πρώην Σχολικό Σύμβουλο, που αρμοδιότητά του ήταν και το χωριό μας,εντοπίστηκε μια σπάνια παλιά εικόνα του Αγ Μόδεστου,προστάτη των κτηνοτρόφων.
  Ο Αγιος Μόδεστος γεννήθηκε τον 4ο αιώνα μΧ στην Σεβάστεια της Μ Ασίας και αργότερα υπήρξε Αρχιεπίσκοπος Ιεροσολύμων...Βιογραφία Αγίου Μόδεστου με ΚΛΙΚ ΕΔΩ

    Ο Γ .Αλεξίου έχει επιδείξει πολύπλευρο ερευνητικό  και συγγραφικό έργο.Πληθώρα τα αφιερώματά του σε εκκλησίες,ναϊδρια και εικόνες της περιοχής μας,ενώ διατηρεί και ενημερώνει Ιστολόγια ποικίλου ενδιαφέροντος.

     Η συγκεκριμένη εικόνα, είναι αρκετά ταλαιπωρημένη και χρειάζεται συντήρηση.

Κατά τον Γ.Αλεξίου,η εικόνα του Αγ Μοδέστου, είναι  του 18ου αιώνα (1700-1800μΧ) και κατά την εκτίμησή του πρέπει να έχει προέλευση την Ρωσία.Ισως και να είναι έτσι,γιατί υπάρχει ιστορικό καταφυγής και εγκατάστασης στους Αμπελόκηπους, Ρώσων προσφύγων από την Ρωσία μετά την επανάσταση του 1917.Υπάρχουν διηγήσεις - ιστορίες από ηλικιωμένους(* Ελευθερία Νικοπούλου) για τον "Γιάκο τον Ρώσο",τον "Τζώρτζη τον Ρώσο" που είχαν μείνει και παντρευτεί στο χωριό, αλλά και άλλους 3-4 που έμεναν Καστοριά, αλλά ερχόταν για δουλειά στο χωριό,κύρια στους "Κοβατσιάδες".Δεν αποκλείεται κάποιοι απ'αυτούς να έφεραν την εικόνα του Αγ Μόδεστου, στην Παναγία.
     Αν δούμε λεπτομέρεια της εικόνας,που την εντοπίσαμε στον γυναικωνίτη,το όνομα του Αγ Μοδέστου είναι στο "Κυριλλικό Αλφάβητο" των  Σλάβων(η βάση του είναι το ελληνικό αλφάβητο),που δημιουργήθηκε από τους Αγ.Κύριλλο κ Μεθόδιο.Αυτό σημαίνει  ότι ο αγιογράφος της εικόνας ήταν σλαβικής καταγωγής ή επιρροής (Ρώσοι-Βούλγαροι-Σέρβοι κλπ).Επομένως η εικόνα μπορεί να είναι αφιέρωμα Ρώσων,Βουλγάρων ,Σέρβων ή και άλλων κατοίκων, που είτε ήρθαν από κάποια απ'αυτές τις χώρες ή την πήραν από Σλάβο αγιογράφο.
     Μια άλλη πιθανότητα θα ήταν, να προέρχεται από κάποιους που φοίτησαν στο Βουλγάρικο Σχολείο της Καστοριάς,την περίοδο των μεγάλων πιέσεων στην περιοχή, για προσχώρηση στην Βουλγαρική Εξαρχία και εδώ υπάρχει ιστορικό κατοίκου του χωριού που είχε φοιτήσει στο σχολείο αυτό και είχε χειροτονηθεί παπάς της Βουλγάρικης Εξαρχικής Εκκλησίας (παπα "Σίσκος"-βλ.παπάδες-,ήταν για ένα διάστημα παπάς στο χωριό Γκάλιστα-Ομορφοκκλησιά και έπειτα από περιπέτειες και διώξεις,από ντόπιους και Τούρκους, έφυγε στην Βουλγαρία) .
   Σημειώνεται επίσης ότι σε κάποια περίοδο πρέπει να ερχόταν στο χωριό,για μικρό διάστημα και "Εξαρχικός Δάσκαλος- ο Μπαμπούλης" που εκδιώχθηκε από τον Μακεδονομάχο καπετάν Λάκη Νταηλάκη,-
=========================================================================
Ο Νταηλάκης  την ίδια περίοδο, του 1905. δολοφόνησε,(μαζί με τον καπετάν Σούλιο-πρώην Τούρκο χωροφύλακα-), τον προπαππού μου Κοσμά (Πρόεδρος-"Μουχτάρης" του χωριού τότε) και τον πεθερό του Νίκο, στην Πλατεία του χωριού (σσ. παλιό όνομα του Χωριού Αμπελόκηποι ήταν  Σδράλτση-(βλ. πιό αναλυτικά σε ανάρτηση στο Ιστολόγιό μας "Ιστορικές καταγραφές για Σδράλτση")-*σσ. για το θέμα θα επανέλθουμε με δημοσίευση του Προσωπικού Ημερολογίου του Καπετάν Λάκη Νταηλάκη,που γράφει αναλυτικές λεπτομέρειες για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση της επιχείρησης
=========================================================================
    Η εικόνα του Αγ Μοδέστου, στην πίσω της πλευρά φέρει επισήμανση με αριθ Μητρώου,μάλλον από την Αρχαιολογική Υπηρεσία,όπως και αρκετές άλλες παλιές εικόνες του Ναού,που χρειάζονται ειδική φροντίδα.
      Πάντως είναι γεγονός,σύμφωνα με τις διηγήσεις, ότι στο χωριό γιορτάζονταν ο Αγ Μόδεστος, σαν προστάτης των κτηνοτρόφων,αφού οι περισσότερες οικογένειες είχαν ζώα,κοπάδια πρόβατα.Γίνονταν Θ.Λειτουργία στην Παναγία και  όλοι πήγαιναν με "Υψώματα"(λειτουργιές-άρτος)

Δείτε το πλήρες άρθρο του Γ Αλεξίου  για τον Αγ Μόδεστο από το Ιστολόγιό του με ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Καρναβάλι "Αη Γιάννη" 7 -1-2012 Αμπελοκήπων Καστοριάς

Καρναβάλι "Αη Γιάννη" 7 -1-2012 Αμπελοκήπων Καστοριάς

     Με ικανοποιητική,για το μέγεθος του χωριού, συμμετοχή και ποικίλη θεματολογία έγινε και φέτος η παρέλαση καρναβαλιού του Αη Γιάννη,στον κεντρικό δρόμο ,από Γήπεδο-Ψησταριές μέχρι Πλατεία,όπου ακολούθησε χορός με την συμμετοχή του κόσμου.

    Ο Πολιτιστ.Σύλλογος ,από κινητή ψησταριά,πρόσφερε δωρεάν κεράσματα και τοπικό κρασί.

     Η εκδήλωση διοργανώθηκε και πάλι από τον Πολιτιστικό Σύλλογο με την στήριξη της Τοπ.Κοινότητας και του Δήμου.

     Φέτος, δεν στήθηκε "εξέδρα επισήμων" και δεν κλήθηκε κανένας "επίσημος",σε ένδειξη διαμαρτυρίας,αφού θεωρήθηκε ότι όλοι σχεδόν γύρισαν την πλάτη στο μεγάλο πρόβλημα της κατάργησης του Δημοτικού Σχολείου του χωριού.

        Ετσι από πλευράς τοπικών αρχών παραβρέθηκαν,  ο Πρόεδρος Τάσος Ντίνας και το Τ.Σ της Κοινότητάς μας, καθώς και ο συγχωριανός μας Αντιδήμαρχος Πέτρος Χατζής.

...για Περισσότερο Φωτογραφικό Υλικό Καρναβαλιού ΑΗ ΓΙΑΝΝΗ '12  ΚΛΙΚ ΕΔΩ

.....μικρό VIDEO από Πλατεία ΚΛΙΚ ΕΔΩ